Thái Nguyên là địa phương có diện tích rừng và đất lâm nghiệp lớn, theo số liệu công bố hiện trạng rừng năm 2025, tỉnh Thái Nguyên có tổng diện tích tự nhiên là 837.452,59 ha, trong đó tổng diện tích có rừng là 516.738,82 ha (gồm: Diện tích rừng tự nhiên: 329.917,30 ha; diện tích rừng trồng: 186.821,52 ha) với tỷ lệ che phủ rừng lên tới 61,70%, giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường sinh thái, điều hòa khí hậu, phòng hộ và phát triển kinh tế - xã hội. Những năm gần đây, cùng với tốc độ phát triển nhanh của nền kinh tế, quá trình đô thị hóa và nhu cầu sử dụng tài nguyên đất, rừng ngày càng tăng đã tạo áp lực không nhỏ đối với công tác quản lý, bảo vệ rừng. Trước thực tế đó, lực lượng Kiểm lâm tỉnh Thái Nguyên đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về lâm nghiệp, trong đó xác định rõ muốn giữ rừng hiệu quả phải dựa vào dân, gắn bó với dân và vì lợi ích của người dân. Tinh thần “gần dân” được thể hiện rõ nét trong cách tổ chức lực lượng và phương thức hoạt động của lực lượng Kiểm lâm, với gần 90% tổng số công chức, viên chức toàn ngành đang công tác tại các Đội kiểm lâm cơ động và phòng cháy chữa cháy rừng, Hạt Kiểm lâm và các Ban quản lý rừng đặc dụng, đây là lực lượng thường xuyên bám sát cơ sở, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể và nhân dân tại các thôn, xóm để nắm tình hình từ sớm, từ xa.

Phát huy vai trò của người dân trong công tác bảo vệ rừng, lực lượng Kiểm lâm đã tăng cường phối hợp với người dân, cộng đồng dân cư nơi có rừng tổ chức tuần tra rừng, kiểm tra các khu vực có nguy cơ xảy ra khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép. Với lợi thế thông thạo địa bàn, nắm rõ các tuyến đường mòn, khu vực trọng điểm và những biến động trong rừng, người dân đã trở thành lực lượng hỗ trợ quan trọng giúp phát hiện sớm, cung cấp thông tin kịp thời về các hành vi vi phạm cho lực lượng chức năng, nhiều vụ việc phá rừng, khai thác rừng trái pháp luật, vận chuyển lâm sản không có nguồn gốc được phát hiện, ngăn chặn từ nguồn tin do người dân cung cấp.

Tại nhiều địa phương trong tỉnh, hình ảnh cán bộ Kiểm lâm tham gia các buổi họp thôn xóm, phối hợp với Trưởng xóm, Bí thư chi bộ, người có uy tín trong cộng đồng để tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành các quy định của pháp luật về lâm nghiệp đã trở nên quen thuộc, gần gũi. Thông qua các buổi tuyên truyền, người dân được phổ biến các quy định của pháp luật về lâm nghiệp, nắm được quyền và nghĩa vụ, trách nhiệm của chủ rừng, được hướng dẫn kỹ năng phòng cháy, chữa cháy rừng, kỹ thuật chăm sóc và bảo vệ rừng.

Một buổi tuyên truyền của Kiểm lâm địa bàn tại nhà văn hóa thôn

Nhiều cán bộ Kiểm lâm cũng thường xuyên trực tiếp hướng dẫn người dân kỹ thuật trồng, chăm sóc cây lâm nghiệp phù hợp với điều kiện từng vùng, tư vấn lựa chọn giống cây có năng suất, giá trị kinh tế cao, áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất lâm nghiệp gắn với bảo vệ môi trường sinh thái. Bên cạnh đó, việc triển khai các chính sách giao khoán bảo vệ rừng, hỗ trợ phát triển sinh kế lâm nghiệp cũng đã góp phần quan trọng trong việc phát huy vai trò chủ thể của người dân trong bảo vệ rừng. Khi quyền lợi gắn liền với trách nhiệm, mỗi cánh rừng không còn là tài nguyên xa vời mà trở thành nguồn sống, là tài sản gắn bó trực tiếp với đời sống của người dân. Việc phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn giảm áp lực phá rừng, khai thác rừng trái phép, giúp người dân nhận thức rõ hơn giá trị lâu dài của bảo vệ, phát triển rừng.

Hướng dẫn người dân kỹ thuật trồng cây lâm nghiệp

Trong công tác phòng cháy, chữa cháy rừng, tinh thần “gần dân” tiếp tục được phát huy rõ nét. Lực lượng Kiểm lâm tỉnh thường xuyên phối hợp với chính quyền cấp xã tuyên truyền, cảnh báo sớm nguy cơ cháy rừng, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng, phát dọn thực bì, làm đường băng cản lửa nhằm hạn chế nguy cơ cháy lan. Thông qua các hoạt động thực tế, người dân không chỉ được hướng dẫn kỹ năng phòng cháy, chữa cháy rừng mà còn nâng cao ý thức trách nhiệm trong bảo vệ tài nguyên rừng, phối hợp cùng lực lượng chức năng tham gia chữa cháy rừng. Nhờ đó, nhiều vụ việc đã được phát hiện và xử lý kịp thời ngay từ ban đầu, hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy rừng gây ra.

Việc thực hiện phương châm “gần dân để giữ rừng” không chỉ là yêu cầu trong phương thức hoạt động mà còn mang lại hiệu quả sâu sắc, bền vững trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Ở nhiều thôn bản vùng sâu, vùng xa, hình ảnh cán bộ Kiểm lâm kịp thời hỗ trợ người dân trong lúc khó khăn, từ tham gia khắc phục hậu quả thiên tai, sửa chữa đường giao thông nông thôn đến thăm hỏi các gia đình chính sách đã góp phần bồi đắp tình cảm gắn bó giữa lực lượng Kiểm lâm và nhân dân. Khi cán bộ Kiểm lâm thường xuyên có mặt tại cơ sở, trực tiếp lắng nghe, chia sẻ và đồng hành cùng người dân, khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn được thu hẹp rõ rệt, các quy định của pháp luật về lâm nghiệp không còn khô cứng mà trở nên dễ hiểu, dễ thực hiện và đi vào đời sống.

Có thể khẳng định, phương châm “gần dân để giữ rừng” đã tạo ra sự chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và hành động, hình thành thế trận bảo vệ rừng vững chắc từ cơ sở. Trên nền tảng niềm tin được củng cố, nhiều hộ dân đã chủ động phối hợp cung cấp thông tin, phát hiện và tố giác kịp thời các hành vi xâm hại tài nguyên rừng, trực tiếp tham gia tuần tra, bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng, hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ rừng ngày càng được nâng cao, tính xã hội hóa trong bảo vệ rừng được phát huy mạnh mẽ, đồng thời góp phần xây dựng hình ảnh người cán bộ Kiểm lâm gần dân, hiểu dân, vì dân, từng bước củng cố niềm tin của nhân dân và tạo nền tảng cho phát triển lâm nghiệp bền vững.

Kỷ niệm 53 năm Ngày thành lập lực lượng Kiểm lâm Việt Nam (21/5/1973 - 21/5/2026) là dịp để mỗi công chức, viên chức thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thái Nguyên cùng ôn lại truyền thống vẻ vang của ngành; đồng thời nâng cao hơn nữa tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh chính trị và ý thức phục vụ nhân dân. Trong bối cảnh yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, lực lượng Kiểm lâm tỉnh sẽ tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động theo hướng gần dân, sát dân hơn nữa, phát huy vai trò nòng cốt trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, tiếp tục đồng hành cùng nhân dân giữ vững màu xanh của rừng, góp phần xây dựng tỉnh phát triển bền vững, hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường sinh thái, xứng đáng với truyền thống của lực lượng Kiểm lâm Việt Nam../